sportlab leuven

Eiwitten, gehydrolyseerde eiwitten, aminozuren.

20/09/2011

Naar aanleiding van de vraag waarom sommige sporters hun zweet zo naar amoniak ruikt, is het nuttig het een en ander over eiwitten in de voeding te verduidelijken.

Eiwitten, gehydrolyseerde eiwitten, aminozuren.

Eiwitten spelen slechts een zeer beperkte rol in het energiemetabolisme. Aminozuren zijn de bouwstenen van eiwitten en bevatten een aminogroep ( NH3) . Aminozuren kunnen gebruikt worden in de gluconeogenese (opnieuw aanmaken van suiker) of als brandstof in een oxydatieproces. Dit gaat gepaard met de vrijzetting van een amoniuim groep. De urine en het zweet kan dan een echte  amoniak geur hebben. Sporters die te vaak nuchter trainen of krachtsporters die teveel eiwitrijke voeding gebruiken kunnen hier last van hebben. Best is dan de voedingsgewoonte te herbekijken.

Eiwitten zijn vooral belangrijk in het herstel, dus na de sportisnspanning! of in het kader van krachttraining.

Vooral de vertakte aminozuren leucine, isoleucine en valine blijken het meest bij te dragen aan het spierherstel na zware ispanningen.

Moeten we nu allen aan de aminozuren na het sporten? Nee zeker niet. Eiwit rijke voeding of drank na intnesieve sportinspanningen doet al heel wat. Dit kan gerust door recreanten gehanteerd worden. (Yoghurt, kip, ei, tonijn...) Jonge competitiesporters kunnnen gebruik maken van zgn. whey proteinen. Deze eiwitten zijn afkomstig van melkwei en zijn goedkoper in productie. Gehydrolyseerde eiwitten worden sneller opgenomen en zijn wat duurder. Zuivere aminozuren zijn nog duurder en daarom vooral bedoeld voor de (professionele) competitiesporter die een snelle recuperatie beoogd. 

Een ideale hersteldrank bevat naast 1g/kg lichaamsgewicht koolhydraten (om het verlies terug op te vullen) dus ook 15 à 20 g gehydrolyseerde eiwitten en 5 à 10 g leucine.

 

 

Rode bietensap: mythe of waarheid?

12/07/2011

Het is al langer geweten dat rode bietensap de bloeddruk verlaagt. In februari 2008 verscheen een wetenschappelijk artikel over het bloeddrukverlagend effect van rode bietensap in een tijdschrift van de American Heart Association, het ‘ journal of hypertension’.

Rode bietensap: mythe of waarheid?

In Augustus 2009 publiceerde Professor Andy Jones van de universiteit van Exeter een studie waarin beweerd wordt dat het rode bietensap de prestaties van een duuratleet kan verbeteren.

In deze studie met 8 proefpersonen bleek dat het drinken van rode bietensap een prestatiewinst van 2% opleverde uitgedrukt in tijdswinst. ( vb. 2% sneller lopen, 2% sneller fietsen)
Het bloeddrukverlagend effect werd bevestigd.

Dit zou komen door het hoge nitraatgehalte van rode bietensap.

Het was al veel langer gekend in de kindergeneeskunde dat nitraten de zuurstofopname bemoeilijken . Een reden waarom Baby’s in sommige streken geen putwater mogen drinken. Of waarom je aan kleine kinderen best geen opgewarmde spinazie geeft. Nitraten worden namelijk geabsorbeerd door de dundarm en onder andere in zweet, urine en moedermelk en speeksel uitgescheiden. Van dit nitraat in het speeksel wordt onder invloed van de aanwezige bacteriën een groot deel omgezet in nitriet. Dit nitriet is in wezen eerder nadelig voor kleine kinderen of baby’s. Door het nitriet gaat hun zuurstofopname verminderen en kunnen ze de zogenaamde “ blauwziekte” (methemoglobinemie)krijgen met blauwe lippen en vingertoppen.

Bij gezonde volwassenen zal dit niet zo snel verlopen en gaat het nitriet zorgen voor een “upregulatie” van de enzymen in de cel die tussenkomen bij de zuurstofopname. Dit betekent dat bij een zelfde hoeveelheid opgenomen zuurstof deze adequater kan gebruikt worden voor het leveren van energie. Vergelijk het een beetje met een hoogtestage.

Naast rode bieten zijn er ook heel wat andere groenten die nitraat bevatten zoals bleekselder, koolrabi, andijvie, spinazie. In vlees zit dan vaak erg veel nitriet als voedingsadditief.

Nitraat is en blijft in hogere dosissen ook een toxische stof. Dus is voorzichtigheid toch geboden bij excessieve inname. Zeker bij kinderen. Vandaar dat de EU en Wereldgezondheidsorganisatie richtlijnen uitgevaardigd heeft. Zo mag er in groenten maar een bepaald concentraat aan nitraat aanwezig zijn en wordt aangeraden niet meer dan 7mg nitraat per kg/dag te consumeren. In België wordt de dagelijkse inname per volwassenen geschat op 110 mg. We kunnen dus nog wat extra hebben en toch nog binnen de voedselveiligheid vallen.  Men schat de dodelijke dosis nitraat voor mensen op 33 mg/kg ( voor baby’s) tot 250 mg/kg (voor volwassenen).

Persoonlijk denk ik dat het gevarieerd innemen van nitraatrijke groenten of sappen de gezondheid zeker niet schaadt. Het heeft wellicht een gunstig effect op de gezondheid indien het kadert in een evenwichtige voeding. Wel opletten bij kinderen.

Bevordert het nu de prestatie? Het effect is zeer klein. Recreanten en amateursporters moeten nu zeker geen liters bietensap beginnen drinken. Voor Profatleten kan dit overwogen worden in een duidelijke omkadering. Wetenschappelijk gezien zijn er zoveel andere factoren, die allemaal hun effect kunnen hebben, onafhankelijk van elkaar. Dat er veel meer studie nodig is mag duidelijk zijn. de reeks van 8 proefpersonen in de Engelse studie of het groepje van 6 in de t.v. uitzending ‘ getest op mensen’ zijn echt te klein om de hele sportpopulatie nu aan het rode spul te helpen.

Ordeel zelf op :
http://www.een.be/programmas/ook-getest-op-mensen/rode-bieten

Gezond gevarieerd eten met 3 stukken fruit per dag en heel veel groenten ( ook nitraatrijke) en weinig vet blijft essentieel voor elke sporter die gezondheid nastreeft.

De toekomst en verdere studies zullen meer klaarheid brengen!

VO2max. Een belangrijke factor in de uithoudingssport !

19/08/2010

VO2 max is de term die gebruikt wordt om het volume zuurstof dat een individu kan opnemen per tijdseenheid weer te geven.

VO2max. Een belangrijke factor in de uithoudingssport !

Zuurstof is voor ongeveer 20% aanwezig in de lucht. Ter hoogte van de longblaasjes wordt er gas uitgewisseld.  CO2 wordt afgegeven en O2 opgenomen.  Daarvoor is een goede longventilatie nodig.

In het bloed bindt de zuurstof aan het hemoglobine in de rode bloedcellen. Het hart pompt het bloed naar de arbeidende spieren alwaar de zuurstof door de spiercellen onttrokken wordt.

De VO2 max is dan ook het produkt van het hartdebiet en het verschil in zuurtofconcentratie tussen het slagaderlijk bloed (van linker hartventrikel naar de spieren en organen) en het aderlijk bloed (van de spieren en organen terug naar de rechter hartventrikel en de longen).

Dit wordt ook wel de Fick vergelijking genoemd. VO2 max = hartdebiet * D (A-V) o2.

De VO2 max is in de inspanningsfysiologie en sportgeneeskunde de belangrijkste parameter om iemands vermogen om “vol te houden “ na te gaan. Hoe hoger de zuurstofopname, hoe beter je een inspanning zal kunnen blijven volhouden.

Vandaar dat topatleten in bijvoorbeeld langlauf, marathon lopen, wielrennen begenadigd zijn met een zeer hoge VO2max. Deze atleten hebben dan meestal ook een stevig hartdebiet en extraheren hun spieren meer zuurstof dan doorsnee.

Er zijn heel wat factoren die de VO2 max bepalen zoals hartdebiet, aantal rode bloedcellen, geslacht, leeftijd, medicatie (voornamelijk beta -blokkers) voedingsstatus, training…en misschien nog wel de belangrijkste …genetica!  Onderzoek bij tweelingen heeft aangetoond dat de VO2 max voor minstens 50% genetisch bepaald wordt. Geen toeval dat de broertjes Schleck beide in het profpeloton op het hoogste niveau meedraaien. Dat Eddy Merckx een zoon heeft, Axel die een mooie profcarrière bij elkaar fietste.  De broers Borlé en zoveel anderen bewijzen dit dagelijks.

De overige 50% hebben we voor een groot stuk in de hand en zijn levensstijl afhankelijk. Regelmatig beweging doet de VO2 max door trainingseffect verhogen.

VO2 max is een heel belangrijke factor naar overleving toe. Zo toonde Myers en al. In 2002 aan (publicatie in de New England Journal of Medecine) dat voor rokers, voor diabetici, voor obesen, voor mensen met hoge cholesterol, de overleving steeds beter was indien hun VO2 max hoger is. Voor diabetespatiënten was dit zelfs zeer spectaculair. Vandaar dat beweging zo fundamenteel is in de therapie voor deze aandoening.

De VO2 kan in liter/min. Uitgedrukt worden of in milliliter/min./kg. Dit laatste wordt ook wel specifieke VO2max genoemd en is belangrijk in de sporten waar het lichaamsgewicht een prestatiebepalende factor is. Zo zal Tom Boonen een heel hoge VO2 max hebben maar zal Jurgen Van den Broeck een hogere specifieke VO2max hebben.

De specifieke VO2max is al behoorlijk op de leeftijd van 8 jaar en kan gedurende het ganse leven op een vrij hoog peil blijven indien men gezond leeft en veel beweegt. De toenemende leeftijd en de daarbij horende afname in maximale hartfrequentie doet de VO2max van jaar tot jaar wat achteruitgaan.  Wellicht de belangrijkste reden waarom Lance Armstrong tijdens zijn Come Back in de Tour van 2009 niet meer op het podium geraakte. Aan de tand des tijds kan vooralsnog niemand ontsnappen…